Pierwsze dni z noworodkiem: jak zorganizować harmonogram karmienia i snu

Mama i noworodek opuszczają szpital zwykle po upływie 2-3 dób po porodzie. Pierwsze dni w domu bywają stresujące. Zajmowanie się maluszkiem wymaga od kobiety wielu dotąd nieznanych umiejętności, w tym ustalenia racjonalnego harmonogramu karmienia. Odtąd o drzemkę będzie bardzo trudno. Rzadko zdarza się, że niemowlę prześpi całą noc bez pobudek. Dlatego młodym mamom zalecamy sen, gdy tylko mają ku temu okazję.

Noworodkiem jest dziecko od narodzin do 28. dnia życia. W tym okresie dochodzi do pełnego przystosowania się niemowlęcia do nowych warunków życia po urodzeniu. Wiele sytuacji będzie nowych również dla mamy i rodziny dziecka. Pierwsze kroki w opiece nad noworodkiem bywają szczególnie trudne, dlatego konieczna jest odpowiednia organizacja dnia i nocy z maluszkiem.

Początki macierzyństwa

Macierzyństwo to z pewnością jedna z najpiękniejszych, ale i najtrudniejszych ról w życiu kobiety. Wprawdzie przygotowania do niej trwały dziewięć miesięcy, jednak po szczęśliwym rozwiązaniu okazuje się często, że młoda mama jest bezradna wobec nowych obowiązków oraz piętrzących się emocji. Dobro dziecka jest najważniejsze. W tej zmienionej w porównaniu z ciążą sytuacji kobieta ma prawo czuć się zmęczona i zagubiona.

Tym bardziej, że w jej ciele zaszły i zachodzą bardzo ważne zmiany. Organizm rozpoczyna produkcję hormonów laktacyjnych, obkurcza i oczyszcza macicę, co związane jest m.in. z nieprzyjemnymi skurczami połogowymi. W tym czasie dochodzi do wydalania odchodów połogowych, czyli zbędnych tkanek pozostałych w macicy po ciąży. Lekarze zwracają uwagę, że ból brzucha podczas karmienia piersią jest całkowicie naturalny, ale też potrzebny.

Większość matek doświadcza radości i spełnienia w macierzyństwie. Trzeba jednak pamiętać, że to również całodobowa pielęgnacja noworodka oraz często obowiązki domowe. W ciągu pierwszych 4-6 tygodni po porodzie, a nawet do 12 miesięcy po urodzeniu dziecka wiele kobiet doświadcza depresji.

Czasem jest to smutek, przygnębienie, brak sił i motywacji do działania, poczucie winy, lęk lub rozdrażnienie. Depresja wpływa na relację matki z dzieckiem przez negatywne emocje, wobec których pozostaje osamotniona, gdyż jej problemy psychiczne bywają bagatelizowane przez otoczenie.

Harmonogram karmienia

Każde dziecko jest inne, dlatego w każdym przypadku ilość i częstotliwość karmienia są różne. Na początku niemowlęta karmione piersią muszą jeść co dwie do czterech godzin, aby zapewnić sobie odpowiednią ilość składników odżywczych i rozwijać się. Częstotliwość karmienia dziecka może się zmieniać w zależności od pory dnia. Niektóre sesje karmienia mogą być długie, a inne krótsze. Niemowlęta zwykle pobierają tyle pokarmu, ile potrzebują i przestają jeść, gdy są najedzone.

Większość niemowląt karmionych piersią nie powinna otrzymywać mleka modyfikowanego w pierwszych kilku dniach. W razie wątpliwości, gdy niezbędne są porady laktacyjne, zawsze możesz zasięgnąć rady pielęgniarki, lekarza bądź konsultanta laktacyjnego. Niemowlęta karmione wyłącznie mlekiem matki lub otrzymujące zarówno mleko matki, jak i mleko modyfikowane potrzebują dodatkowej witaminy D, począwszy od urodzenia. Łatwo dostępne są krople z witaminą D bez recepty.

Przez pierwsze kilka tygodni i miesięcy przerwy między karmieniami będą się wydłużać. Czas i częstotliwość karmienia piersią zmieniają się wraz z rozwojem dziecka i jego stopniowym wzrostem oraz stopniowym zwiększaniem spożycia pokarmów stałych.

Rytm snu

W pierwszych tygodniach życia dziecko nie ma ustalonego rytmu dnia i nocy, co dotyczy zarówno pory karmienia, jak snu. Noworodek nie potrafi odróżniać dnia od nocy. Dziecko, które przebywa w łonie matki, zaspokaja głód na bieżąco i po przyjściu na świat musi przyzwyczaić się do przerw w otrzymywaniu pokarmu. Dlatego podczas pierwszych tygodni maluszek niejednokrotnie obudzi cię w nocy, domagając się pożywienia.

Głównym celem karmienia noworodka w nocy jest zaspokojenie jego głodu. Produkowane w nocy mleko mamy jest bardziej kaloryczne, zawiera więcej tłuszczów oraz substancji aktywnych. Karmienie w nocy piersią pozwala podtrzymywać laktację. To równie doskonały sposób na uspokojenie maluszka i zapewnienie mu poczucia bliskości i bezpieczeństwa niezbędnego do spokojnego snu.

W miarę upływu czasu dziecko dłużej wytrzymuje w nocy bez jedzenia i wydłużają się okresy jego nieprzerwanego snu. Gdy ma pół roku, nie potrzebuje już karmienia nocnego, gdyż w tym wieku u zdrowych dzieci następuje regulacja potrzeb w zakresie łaknienia.

Uspokajanie dziecka

Aby odstawić dziecko od karmienia piersią w nocy, zadbaj o to, by ostatni posiłek przed snem był na tyle sycący, by zaspokoił głód maluszka na całą noc. Może to być posiłek stały, mleko modyfikowane lub pokarm kobiecy. Pamiętaj jednak, że mleko matki jest najważniejszym źródłem składników odżywczych nawet po rozpoczęciu karmienia dziecka pokarmami stałymi.

Pediatrzy doradzają, aby w okresie odstawiania dziecka od karmienia piersią w nocy znaleźć nowy sposób na uspokojenie malucha. Dobrze będzie, gdy na początku zajmie się tym tata i to on będzie go usypiał ponownie. Zamiast piersi można podać dziecku smoczek.

W pierwszych miesiącach po narodzinach dziecko powinno spać w tym samym pomieszczeniu co rodzice. Coraz więcej zwolenników na świecie ma wspólne spanie rodziców z dzieckiem. Dzięki temu małe dziecko znacznie rzadziej wybudza się ze snu, jest spokojniejsze i mniej płaczliwe, czując podświadomie, że obecność najbliższej osoby jest dla niego gwarancją bezpieczeństwa.