Karmienie piersią w miejscach publicznych: prawa i wskazówki

Według Światowej Organizacji Zdrowia, najlepszym pokarmem dla dziecka jest mleko matki. Najlepiej, jeśli do szóstego miesiąca życia maleństwa matka karmi je wyłącznie swoim mlekiem, a do dwóch lat mlekiem mamy i uzupełniającymi pokarmami wzbogacającymi jego dietę. Zdarza się, że karmienie odbywa się w miejscach publicznych. Tymczasem niektórzy przedsiębiorcy wywierają presję na kobiecie, aby zmieniła miejsce karmienia. Okazuje się, że wyproszonej matce przysługuje roszczenie o odszkodowanie i przeprosiny.

Mleko matki jest najlepszym pokarmem dla niemowląt od pierwszej chwili życia, pozwala tworzyć i rozwijać unikatową więź między mamą a dzieckiem. Zdaniem ekspertów, prawie nigdy nie ma przeciwwskazań medycznych do karmienia piersią przez mamę.

Karmienie piersią

Zaraz po porodzie organizm kobiety produkuje siarę, czyli pierwsze mleko mamy. Jest ono niezwykle bogate w substancje immunologiczne, które są jednym z głównych filarów odporności noworodka. Siara charakteryzuje się wysoką zawartością białka oraz oligosacharydów, witamin, tłuszczów i węglowodanów, dzięki czemu spełnia funkcje odżywcze i budulcowe.

Pediatrzy wymieniają wiele korzyści zdrowotnych wynikających z karmienia piersią. Mleko mamy stymuluje wzrost i dojrzewanie komórek oraz narządów, dostarcza wszystkich potrzebnych składników w odpowiednich proporcjach, zmniejsza ryzyko wielu chorób (cukrzyca, otyłość, alergia, astma, infekcje, rozwój niektórych nowotworów oraz sepsa u wcześniaków).

W przypadku mamy ogranicza ryzyko krwotoku poporodowego i niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza i rozwoju osteoporozy, a także zachorowania na nowotwory kobiece (rak piersi, rak jajnika, rak trzonu macicy).

Laktacja

Mleko mamy jest produktem laktacji, która rozpoczyna się już w pierwszych tygodniach ciąży, kiedy piersi stają się bardziej bolesne, co spowodowane jest namnażaniem pęcherzyków mlecznych oraz rozrostem sieci przewodów mlecznych pod wpływem działania hormonów. Około 16. tygodnia ciąży pęcherzyki mleczne zaczynają produkować mleko.

Obecne w mleku matki białko ułatwia wchłanianie żelaza, cynku, wapnia i miedzi, hamuje namnażanie bakterii, zapobiega infekcjom. Korzystnie działa na rozwój mózgu i oczu, trawienie i wchłanianie tłuszczów, które mają działanie przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.

Podstawowym źródłem energii jest laktoza, która również przyspiesza rozwój układu nerwowego, wspomaga przyswajanie magnezu, wapnia i żelaza, wspiera wzrost kości oraz namnażanie bakterii jelitowych odpowiedzialnych za trawienie węglowodanów i hamowanie rozwoju drobnoustrojów.

Prawa matek

Przepisy polskiego prawa nie zabraniają karmienia w miejscu publicznym, np. w restauracji, centrum handlowym czy w komunikacji publicznej. Tymczasem niektórzy przedsiębiorcy wywierają presję na kobiecie, aby zmieniła miejsce karmienia. Podobne przypadki co jakiś czas nagłaśniają media. Organizacje kobiece tłumaczą, że działanie dyskryminujące są bezprawne.

Karmiąca matka, która jest zmuszona opuścić miejsca publiczne, ma prawo dochodzenia odszkodowania od właściciela obiektu na podstawie przepisów ustawy z 3 grudnia 2010 o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Wyproszenie matki karmiącej dziecko piersią może być uznane za przejaw dyskryminacji ze względu na płeć.

Organizacje kobiece powołują się również na opinie Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że karmienie piersią w miejscach publicznych jest częścią życia społecznego. Wzbudzanie w kobietach przekonania, że nie mogą karmić w miejscu i czasie dogodnym dla siebie i dziecka może prowadzić do ograniczania udziału kobiet w życiu społecznym.

Wsparcie społeczne

Powtarzające się przypadki bezprawnego działania wobec kobiet karmiących dziecko w miejscach publicznych dowodzą, że potrzebna jest edukacja społeczeństwa oraz społeczna akceptacja dla mam, które domagają się respektowania swoich praw. Kobieta, która spotyka się z próbą wykluczenia powinna poinformować restauratora, sprzedawcę, właściciela czy zarządcę obiektu publicznego o przysługującym jej prawie do swobodnego karmienia.

W skrajnych przypadkach polegających na odmowie prawa do swobodnego karmienia dziecka można składać skargi do lokalnych władz samorządowych, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania. Do rozważenia jest pozew do sądu, który może przyznać odszkodowanie za poniesione straty lub krzywdy oraz nakazać przeproszenie mamy w związku z naruszeniem jej praw.

Osłonki do karmienia

Kobiety, które karmią dzieci piersią w miejscach publicznych, mogą liczyć na wsparcie wielu instytucji i lokali publicznych, gdzie znajdują się specjalne pokoje dla rodziców z dziećmi. Zdarza się, że właściciele tych miejsc przygotowują oprócz przewijaków także wygodne fotele dla mam. Miejsca, które wspierają mamy karmiące piersią, mają specjalne naklejki na drzwiach.

Aby podczas karmienia nie eksponować odsłoniętej piersi i zapewnić sobie prywatność, karmiąca mama może pomyśleć o specjalnych ubraniach. Wiele mam korzysta z sukienek czy bluzek uszytych z myślą o karmieniu piersią, wykonanych z elastycznych i przewiewnych tkanin, które mają specjalne rozcięcia, wygodne guziki lub napy.

Wskazówki praktyczne

Ciekawym pomysłem jest peleryna do karmienia piersią w miejscach publicznych. Trzeba wybrać model z regulowanym ramiączkiem na szyję i usztywnieniem w górnej części, dzięki któremu materiał nie zakrywa buźki dziecka i nie utrudnia mu oddychania czy jedzenia. W ten sposób mama może monitorować karmienie, zerkając na malucha przez dyskretne wcięcie.

Maluszka można dyskretnie nakarmić, kiedy jest zawinięty w chustę do noszenia. Aby zapewnić sobie intymność, mamy sięgają także po pieluszki tetrowe lub duże chusty. Warto mieć elastyczny biustonosz z odpinanymi ramiączkami.