Kontakt skóra do skóry po porodzie: korzyści dla mamy i dziecka

Kontakt skóra do skóry, czyli STS (ang. skin-to-skin) oznacza przytulenie nagiego noworodka jeszcze przed przecięciem pępowiny do nagiej skóry mamy. Dzięki temu dziecko może poczuć jej ciepło, zapach i bicie serca. Ważne jest, aby nie przerywać kontaktu zbyt wcześnie, dając maluszkowi czas na naturalne zainicjowanie karmienia. Korzyści dla dziecka i mamy są nieocenione. Eksperci jasno tłumaczą jakie i jak długo warto kangurować.

Noworodek w ciągu pierwszych 20 minut po przyjściu na świat zaczyna się poruszać, próbuje obracać główkę i pełzać w stronę brodawki. Następnie dotyka jej ustami aż w końcu chwyta pierś i zaczyna ssać. Dzieje się to zwykle około 50. minuty życia. Ważne więc, aby nie przerywać kontaktu zbyt wcześnie, dając dziecku czas na naturalne zainicjowanie karmienia.

Więź rodzinna

Karmienie piersią służy do budowania pozytywnej, bezpiecznej więzi z dzieckiem. Nie oznacza to jednak, że nie można budować prawidłowego przywiązania z maluchem przez karmienie butelką. Najważniejsze przy karmieniu są dotyk mamy, jej ciepło, zapach, bicie serca, a wszystkie te elementy obecne są zarówno przy karmieniu piersią, jak i butelką. Łagodny dotyk bliskiej osoby to coś, czego maluchy bardzo potrzebują, gdyż daje im poczucie bezpieczeństwa i miłości.

Przytulenie maluszka do brzucha stymuluje wydzielanie oksytocyny, czyli hormonu, który wspomaga skurcze macicy. To przyspiesza wydalenie łożyska i zmniejsza ryzyko krwawienia. Oksytocyna jest hormonem miłości i przywiązania, który pomaga mamie wyciszyć się, zredukować stres i poczuć głęboką więź z noworodkiem. Kontakt skóra do skóry wzmacnia pewność siebie kobiety, pomaga jej uwierzyć w jej matczyne kompetencje i radzić sobie z nowymi wyzwaniami.

Z kolei dla noworodka to przedłużenie więzi, które pomagają mu zaaklimatyzować się w nowym środowisku. Czując ciepło mamy, słysząc bicie jej serca i zapach jej skóry, maluszek uspokaja się. Dzięki kontaktowi możliwa jest stabilizacja temperatury ciała, co zapobiega wychłodzeniu. Kangurowanie to zdrowy start do życia, który przyspiesza koordynację pięciu zmysłów niemowlęcia, czyli wzroku, słuchu, dotyku, smaku i węchu oraz ruchu.

Zalety kontaktu fizycznego

Dzieci są gotowe do budowania przywiązania do mamy już od pierwszych chwil po urodzeniu. Zwykle kontakt skóra do skóry bezpośrednio po porodzie trwa ok. dwie godziny. Specjaliści zalecają, aby kontynuować kangurowanie również w domu przez co najmniej godzinę dziennie aż do ukończenia przez dziecko trzeciego miesiąca życia. Odruch ssania, przytulanie się czy uśmiech sprzyjają nawiązaniu bliskiej relacji z rodzicem. Także przez płacz dziecko komunikuje swoje potrzeby i zwraca na siebie uwagę.

Więź z mamą po przyjściu dziecka na świat ma wpływ na jego zachowanie w przyszłym życiu. Decyduje o sposobie nawiązywania relacji z innymi ludźmi, wpływa na postrzeganie świata i innych osób, na sposób widzenia własnej osoby czy poczucie własnej wartości. Dziecko zawsze wykształca w sobie przywiązanie do opiekuna, który daje mu poczucie bezpieczeństwa i ciekawość świata, ale może też kształtować nieufność czy poczucie zagrożenia. Wszystko zależy od rodzica i jego zachowania.

U wielu rodziców więź z dzieckiem nawiązuje się spontanicznie jako efekt codziennego kontaktu. Część z nich od razu po narodzinach dziecka czuje silne przywiązanie, a u innych nawiązywanie więzi z maluchem może potrwać dłużej. Najczęściej opiekunem jest mama dziecka, choć coraz częściej ojcowie angażuje się w pełną opiekę nad dzieckiem już od chwili urodzenia.

Wsparcie partnera

Przyszły ojciec bierze na swoje barki odpowiedzialność za wsparcie emocjonalne partnerki, pomagając jej przejść przez okres niepewności, lęków i wahań nastroju. Jego rola w tym czasie polega m.in. na aktywnym słuchaniu i rozmowach z przyszłą mamą, które pozwolą jej poczuć się zrozumianą i bezpieczną.

Narodziny dziecka zmieniają całkowicie dotychczasowe życie kobiety i mężczyzny. Młode mamy przeważnie dość szybko oswajają się z nową rzeczywistością, ale ich partnerzy zwykle potrzebują więcej czasu na adaptację do roli rodzica. Ważne, aby mężczyzna dbał o potrzeby partnerki oraz brał aktywny udział w opiece nad maluszkiem. Może dziecko kąpać, przewijać i zabierać na spacery, aby budować poczucie bliskości. Dzięki temu odciąży partnerkę oraz zbuduje silną więź z dzieckiem od chwili narodzin.

Uspokajanie noworodka

Problemem wielu młodych mam jest płacz niemowlęcia, które bywa niespokojne nawet wtedy, gdy jest nakarmione i przewinięte. Aby je uspokoić, należy dziecku zapewnić warunki zbliżone do tych, które panowały w łonie matki w okresie prenatalnym. Dlatego dobrze jest ograniczyć przestrzeń wokół, aby czuło się jak w macicy. W tym celu opatulamy maluszka pieluszką lub kocykiem, aby wystawała tylko główka. Rączki i nóżki powinny znajdować się wzdłuż tułowia.

Płaczące dziecko możesz uspokoić, kładąc je na swoim brzuchu w pozycji na boku lub na brzuchu. Ważne, aby jego główka była lekko skierowana ku dołowi. Wystarczy przyłożyć brzuszek niemowlaka do brzucha mamy. Dzieci lubią być blisko rodziców, patrzeć na ich twarze, czuć ich zapach. Dlatego gdy niemowlę płacze, przytul je, aby mogło słuchać bicia twego serca.

Niemowlęta lubią dźwięk głosu rodziców. Wystarczy do nich mówić. Rola ojca jest większa niż na ogół przypuszczasz. Uspokojenie przyniesie po prostu wzięcie malucha na ręce i przytulenie do siebie. Spokojny głos taty szybko sprawi, że dobry nastrój udzieli się dziecku. Ważny jest pierwszy tydzień jako czas wzajemnego poznania. Najlepiej więc, gdy ojciec weźmie wtedy kilka dni urlopu, aby pomóc żonie w trudnych chwilach.